The Engineering City Journal
Համար 17/2025
Setting the pages…
Engineering Association
Համար17/2025

The EngineeringCity Journal

Երևան, 2025 թ. սեպտեմբերի 16

Architecture of the AI Program
ԱԲ անկյունՄասերի որոնում պահեստի տվյալների բազայում ԱԲ-ի միջոցով
ECJ 17/2025

The Engineering City Journal

Համար 17/2025 · Երևան, 2025 թ. սեպտեմբերի 16

Ամսագրի նպատակն է տարածել գիտելիք, փորձ և լավագույն պրակտիկա ճարտարագիտության և արտադրության ոլորտում։ Հոդվածները գրում են Երևանի Engineering City-ի (EC) գործող մասնագետները։ Դրանք լուսաբանում են իրենց նախագծերին, գործունեությանը և կազմակերպություններին առնչվող հարցեր։ Հոդվածներն անդրադառնում են ժամանակի մարտահրավերներին։ Այդպիսով ամսագիրը նաև EC-ի, նրա ընկերությունների և անհատների զարգացման տարեգրությունն է։ Ամսագրի նպատակն է առաջ մղել ինժեներական և արտադրական պրակտիկան, հարստացնել ինժեներական և արտադրական համայնքը և նպաստել ճարտարագիտության և արտադրության վերաբերյալ համաշխարհային երկխոսությանը։

Հրատարակվում է Ինժեներական ասոցիացիայի կողմից

The Engineering City JournalՀամար 17/2025Հրատարակվում է Ինժեներական ասոցիացիայի կողմիցԵրևան, 2025 թ. սեպտեմբերի 16
Համարի ավարտThe Engineering City JournalՀամար 17/2025ԲովանդակությունՇապիկԲնօրինակը PDF-ով

Բովանդակություն

ԱԲ անկյունԱԲ-ն՝ մեծ հնարավորություն տվողՄասերի որոնում պահեստի տվյալների բազայում ԱԲ-ի միջոցովԻնժեներական կառավարման անկյունԻնժեներական նմուշ, արտադրական նմուշ և արտադրելի միավորTDSԻնժեներական կրթության չորս սյուները EC-ում
ԱԲ անկյուն

ԱԲ-ն՝ մեծ հնարավորություն տվող

Հայերեն թարգմանություն

Ավտոմատացման առավելագույնի հասցնելու և ժամանակի ու ծախսերի կրճատման համադրությունը կազմում է ինժեներական պրակտիկայի Բևեռային աստղը։

ԱԲ-ն ապահովում է Բևեռային աստղի բոլոր երեք բաղադրիչները՝ այն ավտոմատացնում է, կրճատում է ժամանակը և կրճատում է ծախսերը։

Արդյունքը պետք է լինի նոր արտադրանքների ԳՀՓԿ-ի համար ավելի շատ ժամանակ և բյուջե (Նոր արտադրանքների ԳՀՓԿ-ի ժամանակ → )։

Ուստի խորհուրդ է տրվում վերանայել ինժեներական գործունեության ԲՈԼՈՐ կողմերը և աշխատել ԱԲ-ն ներդնելու ուղղությամբ

ամենուր։

Կարդացեք, օրինակ, հաջորդ հոդվածը։

ԱԲ անկյուն

Մասերի որոնում պահեստի տվյալների բազայում ԱԲ-ի միջոցով

Հայերեն թարգմանություն

Հեղինակներ՝ Rama, Engineering Association Narbeh Nahapetyan, YEA Manufacturing

Այս աշխատանքում ուսումնասիրեցինք գնումների գործընթացը և ձգտեցինք նվազեցնել դրա արժեքը։

Խնդրի դրվածք

Պահեստի տվյալների բազաները սովորաբար հսկայական են՝ հազարավոր մասերով, հատկապես երբ մասերը էլեկտրոնային բաղադրիչներ են։

Պարզ բանալի բառերի համընկնման վրա հիմնված որոնման ավանդական մեթոդը չէր գտնում բոլոր մասերը, թեև դրանք պահեստում էին։ Դա այն պատճառով, որ պահեստում կարող են լինել տարբեր մատակարարներից գնված նույն մասերը, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի նկարագրության իր ձևաչափը, շարահյուսությունը և մասերի համարները՝ տարբեր այլ մատակարարներից։

Բացի այդ, որոնման ավանդական մոտեցումը թույլ չէր տալիս գտնել փոխարինող մասեր (բավականաչափ մոտ մասեր), քանի որ չգիտեինք, թե ինչպես դրանք որոնել։

Դա մեզ ստիպում էր մասերը կրկին գնել, թեև դրանք պահեստում էին։ Հայաստանում յուրաքանչյուր գնում ներմուծման գործընթաց է, ինչը նշանակում է, որ յուրաքանչյուր գնմանն ավելանում են առաքման և մաքսային ձևակերպման ծախսերը։

Սրանք որոնման դասական մեթոդի ակնհայտ սահմանափակումներ են։

Ցանկությունների ցանկ

Կցանկանայինք, որ օգտատերը նկարագրի իր որոնածը մարդկային լեզվով՝ առանց տարբեր մատակարարների նկարագրության ճշգրիտ ձևաչափերն ու շարահյուսությունն իմանալու, և գտնի իր որոնմանը բավականաչափ մոտ մասեր։

Օրինակ՝ օգտատիրոջ հուշումը կարող է այսպիսին լինել՝

Ինձ պետք է կոնդենսատոր, ունակությունը՝ 20pf-ից 30pf, լարումը՝ մոտ 35v, պատյանը կարող է լինել 0603 կամ 0805, թույլտվածքը՝ 1%-ից 5%։

Լուծումը

ԱԲ ներմուծել որոնման գործընթացում, որի շնորհիվ փաստացի կանցնենք պարզ բանալի բառերի համընկնումից դեպի հայեցակարգային որոնում, որը թույլ է տալիս բարդ համընկնում՝ հիմնված իմաստի և մտադրության, այլ ոչ միայն բանալի բառերի վրա։ Հայեցակարգային որոնումը ճանաչում է կապերը և համատեքստը, այլ ոչ միայն բանալի բառերի ճշգրիտ համընկնումները։

Որպես ԱԲ շարժիչ օգտագործել Open AI-ը։

ԱԲ ծրագիրը կունենա հետևյալ ճարտարապետությունը՝

  1. Պահեստի ֆայլը, որը պարունակում է պահեստի տվյալները

  2. Օգտատիրոջ հուշումը, որը թույլ է տալիս մարդկային լեզու

  3. Համակարգային հուշումը, որը ԱԲ շարժիչին կհրահանգի որոնման տրամաբանությունը

Նկ. ԱԲ ծրագրի ճարտարապետությունը

Այստեղ պետք է նշել, որ Open AI-ն աշխատում է վեկտորացված տվյալներով, ուստի պահեստի ֆայլը պետք է փոխակերպվի վեկտորացված տվյալների։ Բացի այդ, սկզբնական ֆայլը կարող է չափազանց մեծ լինել արագ որոնման համար, ուստի խորհուրդ է տրվում այն նախապես զտել որոշակի կատեգորիաներով։ Օրինակ՝ եթե որոնվում է կոնդենսատոր, ապա ֆայլը կզտենք՝ թողնելով միայն կոնդենսատորները։ Պահեստի սկզբնական Excel ֆայլը վեկտորացված տվյալների փոխակերպող հաջորդականությունն այսպիսին է՝

Open AI-ն լավ է աշխատում Jason ձևաչափի տվյալների/տեքստի հետ։

Իսկ ճարտարապետությունն այսպիսին կլինի՝

Նկ. ԱԲ ծրագրի ճարտարապետությունը

Անցնենք համակարգային հուշմանը։ Համակարգային հուշումն այն է, ինչը սահմանում է օգտատիրոջ հուշումը վեկտորացված տվյալների հետ համընկնեցնելու տրամաբանությունը։

Համակարգային հուշումը կարող է այսպիսին լինել՝

. Դու որոնման օգնական ես։

. Հուշման Data բաժինը միշտ բաղկացած է ստորակետներով բաժանված 3 դաշտից՝ Part Number, Description, Stock availability։

. Համընկնեցնելուց առաջ նորմալացրու և՛ տվյալները (Data), և՛ օգտատիրոջ հարցումը հետևյալ կերպ՝ 1- Ամբողջ տեքստը վերածիր փոքրատառի։

2- Բոլոր բաժանիչները (ինչպիսիք են '/', ',', '-' և բազմակի բացատները) փոխարինիր մեկ բացատով։ Best Matches:

. Սկսիր ճշգրիտ համընկնում հանդիսացող դիրքերից։

. Այնուհետև ներառիր այն դիրքերը, որոնք ճշգրիտ չեն, բայց ունեն շատ ընդհանուր թոքեններ կամ մոտ թվային արժեքներ։

. Բոլոր արդյունքները դասավորիր համընկնման ամենաբարձր գնահատականից դեպի ամենացածրը։

. Թոքենների հերթականությունը նշանակություն չունի. նկարագրության (Description) մեջ լրացուցիչ թոքենները թույլատրվում են։

. Մի՛ ներառիր թոքենների մասնակի համընկնումներ (օրինակ՝ "TO-277A"-ն չի համընկնում "TO-277"-ի հետ)։

. Գնահատման և ելքի կանոններ. . Նշանակիր համընկնման գնահատական **0–10 սանդղակով** (10 = կատարյալ համընկնում, 0 = լիովին անկապ)։

. Միշտ ներառիր համընկնման գնահատականը հետևյալ ձևաչափով՝ [Matching Score: X/10]։

. Միշտ ներառիր պահեստում առկայությունը հետևյալ ձևաչափով՝ (Stock availability: N)։

. Միշտ ներառիր պատճառը հետևյալ ձևաչափով՝ (Reason: …)՝ կարճ բացատրությամբ, օրինակ՝ "package differs", "voltage differs", "tolerance differs" և … ։ Պատասխանը ձևավորիր պարզ տեքստով՝ ճիշտ մեկ վերնագրով՝

. Best Matches:

Մի՛ ավելացրու որևէ այլ տեքստ, բացատրություն կամ վերնագիր։

Այս ալգորիթմը կարող ենք իրականացնել անմիջապես պահեստի սկզբնական ֆայլից՝ մակրոների միջոցով։

Լավագույնն այն է, որ համակարգային հուշումը կարող են նաև համատեղ թարմացնել օգտատերերը և ԱԲ մշակման թիմը՝ որոնման շատ ավելի լավ արդյունքի հասնելու համար։

Այժմ տեսնենք ԱԲ-ի միջոցով որոնման արդյունքը։

Օգտատիրոջ հուշումը սա էր՝

Ինձ պետք է կոնդենսատոր, ունակությունը՝ 20pf-ից 30pf, լարումը՝ մոտ 35v, պատյանը կարող է լինել 0603 կամ 0805, թույլտվածքը՝ 1%-ից 5%։

Որոնումը տվեց հետևյալ պատասխանը՝

  1. Part Number: 06035U300GAT2A, Description: 30 pF ±2% 50V Ceramic Capacitor C0G, NP0 0603 (1608 Metric), [Matching Score: 9/10] (Stock availability: 8) (Reason: capacitance and voltage match, tolerance slightly tighter)

  2. Part Number: 06035A300JAT2A, Description: 30 pF ±5% 50V Ceramic Capacitor C0G, NP0 0603 (1608 Metric), [Matching Score: 8/10] (Stock availability: 20) (Reason: capacitance and voltage match, tolerance at max level)

  3. Part Number: C0805C220K5GAC7800, Description: 22 pF ±10% 50V Ceramic Capacitor C0G, NP0 0805 (2012 Metric), [Matching Score: 6/10] (Stock availability: 7) (Reason: capacitance match, voltage slightly higher, tolerance not matched)

Եվ սա հենց այն էր, ինչ փնտրում էինք։

Օգտատիրոջ տեսանկյունից որոնումը պարզ և արագ էր։ Կարիք չկար իմանալ մասի ճշգրիտ շարահյուսությունը։ Բացի այդ, համակարգը պատասխանեց պահանջվող բաղադրիչի բոլոր հնարավոր փոխարինիչներով, որոնք առկա են պահեստում։

Անհավատալի է, բայց ԱԲ-ի միջոցով մենք դիպանք Բևեռային աստղի բոլոր կողմերին՝ ավտոմատացրինք որոնումը, կրճատեցինք որոնման ժամանակը և նվազեցրինք գնումների արժեքը։

Ինժեներական կառավարման անկյուն

Ինժեներական նմուշ, արտադրական նմուշ և արտադրելի միավոր

Հայերեն թարգմանություն

Որքան ավելի ենք զարգացնում ճարտարագիտության և արտադրության հարաբերությունները, այնքան ավելի ենք բացահայտում այդ հարաբերությունների մանրամասները։

Սկզբում մեր մտքում այս պարզ պատկերն էր։

Այնուհետև հասկացանք, որ ճարտարագիտության և արտադրության միջև պետք է լինի միջանկյալ փուլ, որը, ինչպես հետո իմացանք, կոչվում է «արտադրելիության համար նախագծում (DFM)»։

Այնուհետև հասկացանք, որ DFM-ից առաջ կա ևս մեկ փուլ, որը այժմ անվանում ենք «արտադրական թողարկում» (Manufacturing Release), որը գալիս է «ինժեներական թողարկումից» (Engineering Release) հետո և «DFM»-ից առաջ։

Այժմ հասկանում ենք, որ կա երեք տեսակի թողարկում, որոնցից յուրաքանչյուրը տալիս է միավորի տարբեր տեսակ՝

  1. Ինժեներական թողարկում՝ արդյունքը ինժեներական նմուշն է։

  2. Արտադրական թողարկում՝ արդյունքը արտադրական նմուշն է։

  3. Արտադրության համար նախագծման (DFM) թողարկում՝ արդյունքը արտադրելի միավորն է։

Ինչը գործնականում արտահայտվում է երեք տեսակի փաստաթղթավորմամբ՝

  1. Ինժեներական փաստաթղթեր

  2. Արտադրական փաստաթղթեր

  3. DFM փաստաթղթեր

Ահա թե ինչպես է զարգանում արտադրանքի պատմությունը։ Հաճախ, հատկապես եթե հաճախորդի համար անհատականացված արտադրանք ենք մշակում, բավական է հաճախորդին ուղարկել «ինժեներական նմուշը»։ Ինժեներական նմուշի արտադրությունը լիովին ինժեներական թիմի պատասխանատվությունն է, թեև ինժեներները կարող են արտադրական ծառայություններ խնդրել ինժեներական նմուշն ավարտելու համար։ Այստեղ ինժեներական թողարկման փուլում պատրաստված փաստաթուղթն ուղղված է ինժեներներին։

Այնուհետև, ինչպես հաճախ է պատահում, այս արտադրանքը կրկին պատվիրում է նույն կամ այլ հաճախորդներ։ Հենց այդ ժամանակ արտադրանքը պետք է հանձնվի արտադրական թիմին, քանի որ այն պետք է դիտարկվի որպես արտադրական պատվեր, ոչ թե ինժեներական։

Ուստի պետք է սկսվի թողարկման նոր փուլ՝ այն, ինչ այժմ անվանում ենք «արտադրական թողարկման» փուլ։ Այստեղ թողարկման փաստաթղթերն ուղղված են արտադրական թիմին, այսինքն՝ բոլոր գծագրերն ու սխեմաները պետք է պարունակեն արտադրության կողմից պատրաստվելու համար անհրաժեշտ տեղեկատվությունը։ Այս փաստաթղթի պատրաստումը դեռ ինժեներական թիմի պատասխանատվությունն է։

Արտադրական թողարկման փաստաթղթերն այնուհետև կարող են ուղարկվել տարբեր երկրներում տարբեր արտադրողների, որոնցից յուրաքանչյուրը կունենա իր արտադրական տեխնոլոգիաներն ու գործընթացները, և հետևաբար կանցնի իր սեփական «DFM թողարկման» փուլը՝ արտադրելի միավորի իր արտադրական գործընթացը ստեղծելու համար։ Հետևաբար, եթե արտադրական թողարկումը կարող է լինել միայն մեկը, ապա DFM թողարկումները կարող են տարբեր լինել՝ կախված արտադրողից։ DFM փուլի պատասխանատվությունը արտադրողի և ինժեներական ստորաբաժանման համատեղ պատասխանատվությունն է։

Հետևաբար, երբ ինժեներներն ավարտում են իրենց նախագիծը, նրանք պետք է հստակ նշեն, թե որ միավորն են նկատի ունեն՝ ինժեներական նմուշը, արտադրական նմուշը, թե արտադրելի միավորը։ Հաճախ բաց ենք թողնում այս կոնկրետությունը, և երբ գալիս է արտադրության ժամանակը, պարզվում է, որ արտադրական թողարկումը և DFM թողարկումը դեռ արված չեն, ինչն անպայման կուշացնի հաճախորդին առաքումը։

Այստեղ պետք է ավելացնենք ևս մեկ դեպք՝ երբ արտադրությունը ինժեներական կազմակերպության մաս է։ Այդ դեպքում ամեն ինչ շարժվում է մի քանի անգամ ավելի արագ։ Այս դեպքում արտադրական ինժեները կարող է լինել ինժեներական նախագծման թիմի մաս և ուղղորդել նախագծումը՝ արտադրությունը նկատի ունենալով։ Կարող ենք դա անվանել նախնական DFM։ Բացի այդ, ինժեներական նմուշը կարող է ցույց տրվել արտադրական թիմին՝ նախքան հաճախորդին ուղարկելը։ Դա այն պատճառով, որ որքան էլ ինժեներները ջանան, նրանց միտքը կենտրոնացած է արտադրանքի գործառույթի, այլ ոչ թե սպառողի տեսանկյան վրա, մինչդեռ արտադրական թիմը լավ աչք ունի սպառողի տեսանկյունից։

Նկ. Դեպքը, երբ արտադրությունը ինժեներական կազմակերպության մաս է
TDS

Ինժեներական կրթության չորս սյուները EC-ում

Հայերեն թարգմանություն

Կարծում ենք, որ ինժեներական կրթությունը, որը տրամադրում ենք մեր Արդյունաբերական հիմքով տաղանդների զարգացման համակարգում (IB-TDS), պետք է հենվի առնվազն այս չորս սյուների վրա՝

  1. Ինժեներական գիտություններ։ Սա տեսության մասին է (դասախոսություններ)։

  2. Ինժեներական նախագծեր։ Սա տեսությունը կիրառելու, խնդիրներ լուծելու և մինչև արդյունք հասնելու մասին է։ (Բագրևանդ 21, պրակտիկաներ, դիպլոմային նախագծեր, …)։

  3. Ինժեներական առաջնորդություն։ Սա տեխնոլոգիական հետազոտության մասին է։ Սա կպահանջի նաև տեխնոլոգիաների զարգացման պատմության իմացություն։ (ARC)։

  4. Ինժեներական կառավարում։ Սա ինժեներական պրակտիկայի կազմակերպման մասին է։ Սա նաև ճարտարագիտության մշակույթի մասին է (շուտով կներդրվի EC-ում՝ որպես երեկոյան դասընթացներ)։

Նման կրթության արդյունքը կլինեն հասուն ինժեներներ, որոնք հենց սկզբից կարող են զբաղվել ճարտարագիտությամբ, հետազոտություններ կատարել և կառավարել ինժեներական կազմակերպության տարբեր կողմեր։

Նկ. Ինժեներական կրթության չորս սյուները EC-ում

© 2025 Հոդվածների հեղինակներ

The Engineering City Journal-ում պարունակվող բոլոր նյութերը կարող են օգտագործվել՝ հեղինակներին հղում անելով։

Ամսագրի, դրա բովանդակության և հոդվածների վերաբերյալ կարծիքները խնդրում ենք ուղարկել info@engineeringcity.am հասցեով։

Հոդվածներ ներկայացնելու համար խնդրում ենք ուղարկել info@engineeringcity.am հասցեով։ Հոդվածները կարող են լինել ցանկացած լեզվով։