EC ամսագրից առանձնացնում ենք «Տաղանդների զարգացման համակարգի անկյունը» և դրան նվիրում առանձին ամսագիր։
Տարիների ընթացքում EC համայնքն ուսումնասիրել է ճարտարագիտական կրթության լավագույն մոտեցումները։ Իր մոտեցումը նա անվանել է «Արդյունաբերության վրա հիմնված տաղանդների զարգացման համակարգ» (IB-TDS)։ Տեխնոլոգիաների և հասարակության բոլոր փոփոխությունների պայմաններում կրթությունը պետք է ոչ միայն արտացոլի իր ժամանակի կարիքներն ու ոգին, այլև կանխատեսի ապագան և ինժեներներին պատրաստի դրան։ Ժամանակակից կրթությունը շարունակական և անվերջ պատասխանատվություն է և մեր ինժեներական մրցունակության էական տարր։
Արդյունաբերության վրա հիմնված տաղանդների զարգացման համակարգ (IB-TDS)՝ կրթությունը բերելով արդյունաբերություն
Հեղինակ՝ Rama, Engineering Association
Հայերեն թարգմանություն
Արդյունաբերության վրա հիմնված տաղանդների զարգացման համակարգը (IB-TDS) Engineering City-ի ներսում գտնվող կրթություն–արդյունաբերություն ինտեգրված հարթակ է։ Դրա նպատակն է կրթությունն անմիջապես բերել արդյունաբերական միջավայր, որտեղ ուսանողները ճարտարագիտություն են սովորում ընկերությունների իրական նախագծերի, իրական ինժեներական պրակտիկայի և մասնագետ ինժեներների անմիջական մենթորության միջոցով։
Բոլոր ծրագրերն իրականացվում են Engineering City-ի ներսում՝ գործող ինժեներական ընկերությունների, հետազոտական լաբորատորիաների, փորձարկման կայանքների և արդյունաբերական նախագծային թիմերի հարևանությամբ։
IB-TDS-ը կրթությունը լսարանակենտրոն մոդելից վերածում է արդյունաբերության մեջ ներկառուցված տաղանդների զարգացման համակարգի։
Հիմնական բաղադրիչներ՝
«Չափիչ սարքեր և համակարգեր» բակալավրիատի ծրագիր(Պոլիտեխնիկի հետ համագործակցությամբ) Պատրաստում է ինժեներներ ճշգրիտ սարքաշինության, արդյունաբերական համակարգերի, ավիատիեզերական համակարգերի, ավտոմատացման, բժշկական սարքերի և առաջադեմ արտադրության ոլորտներում աշխատող ընկերությունների համար։
«Ավիատիեզերական ճարտարագիտություն» մագիստրատուրայի ծրագիր(Գիտությունների ակադեմիայի ISEC-ի հետ համագործակցությամբ)
Զարգացնում է մասնագիտացված ինժեներական կադրեր Հայաստանի ձևավորվող ավիատիեզերական, պաշտպանական, արբանյակային, ԱԹՍ և առաջադեմ համակարգերի ոլորտների համար։
«Ներածություն ճարտարագիտությանը» ծրագիր(Bagrevand 21 ծրագիր) Հիմնարար ծրագիր, որն ուսանողներին ծանոթացնում է ինժեներական աշխատանքի բնույթին, ինժեներական մտածողությանը, նախագծման գործընթացներին, չափումներին, փորձարկումներին, նախատիպավորմանը և նախագծային խնդիրների լուծմանը։
Պրակտիկայի ծրագիր Արագացնում է անցումը ուսանողից մասնագետ ինժեների։
Դպրոցական ծրագիր (Արտադպրոցական ծրագիր) Աշակերտները ծանոթանում են ճարտարագիտությանը գործնական նախագծերի, լաբորատոր աշխատանքի, մենթորության և ընկերությունների հետ շփման միջոցով։
IB-TDS-ի երկու չափելի արդյունքներն են ինժեներներ շրջանավարտելը և նրանց ընկերություններում տեղավորելը։ Մայիս և հունիս ամիսներին այս երկու չափանիշները տեսանելի են դառնում, քանի որ դա ավարտական շրջանն է։
Պաշտպանության հանձնաժողովը Ավիատիեզերական ճարտարագիտության մագիստրատուրայի նոր շրջանավարտները
ԹԵԶԵՐԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
ՀՀ ԳԱԱ ԳԻՏԱԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԿԵՆՏՐՈՆ Ավիատիեզերական սարքաշինություն 2024-2026 թթ.
Մագիստրոս
Ղեկավար
Ընկերություն
Թեմա
11:00-11:20
Արսենյան Երանուհի Հենրիկի
Աստղիկ Հակոբյան, տ.գ.թ. ասիստենտ
Գիտական նորարարության և կրթության կենտրոն
Բազմառոտոր և թևավոր ԱԹՍ-ների ու դրանց լիցքավորման կայանի նախագծում
11:20-11:40
Դաբաղյան Ավետ Արտակի
Արարատ Ստեփանյան, ֆ-մ.գ.թ. ասիստենտ
NI Emerson
Երկրի մակերևույթից անդրադարձումների մոդելավորում և սիմուլյացիա ռադարի վավերացման խնդիրներում
11:40-12:00
Հայրապետյան Շուշանիկ
Սուրեն Էյրամջյան, տ.գ.թ. ասիստենտ
ATG
Նանոարբանյակների կապի համակարգի նախագծում
12:00-12:20
Մամյան Դավիթ Տիգրանի
Անդրանիկ Աղաջանյան, տ.գ.թ. ասիստենտ
Փրոջեկտ Ինտեգրեշն
Իներցիոն նավիգացիոն համակարգի նախագծում
12:20-12:40
Մանջիկյան Հովհաննես Հակոբի
Արարատ Ստեփանյան, ֆ-մ.գ.թ. ասիստենտ
NI Emerson
Ռադարի թվային հաղորդչաընդունիչ մոդուլի բնութագրերի չափման համակարգի նախագծում
12:40-13:00
Ջավահիրյան Ներսես Արշակի
Անդրանիկ Աղաջանյան, տ.գ.թ. ասիստենտ
Բուտեխ
Օդային իրադրության վերաբերյալ տեղեկատվության մշակումը և դասակարգումը
13:00-13:20
Վարդանյան Անուշավան Սամվելի
Ավետիք Գրիգորյան
«Բազումք» տիեզերական հետազոտությունների լաբորատորիա
Ցածր ուղեծրային արբանյակի ուղեծրի իջեցման համակարգի հետազոտում և նախագծում
13:20-13:40
Հակոբյան Ռաֆայել Արթուրի
Արարատ Ստեփանյան, ֆ-մ.գ.թ. ասիստենտ
NI Emerson
Պասիվ ռադարի թեստավորման համակարգում ժամանման ուղղության մոդելավորում
13:40-14:00
Զաքարյան Հայկ Տիգրանի
Նուբար Պողոսյան
ՀՀ ԳԱԱ Ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտ
Արբանյակային կապի երկրային սեգմենտի ռադիոհաղորդիչ սարքի նախագծում
14:00-14:20
Անտոնյան Տիգրան Վարդանի
Սուրեն Էյրամջյան, տ.գ.թ. ասիստենտ
ATG
Գլոբալ արբանյակային նավիգացիոն համակարգերում աշխատող խանգարումակայուն ընդունող համակարգի հետազոտում և նախագծում
14:20-14:40
Զեթիլյան Մանվել Հովհաննեսի
Ալեքսանդր Ֆեդորով
Amungo Navigations
400–800 ՄՀց հաճախականությունների տիրույթում բարձր հաճախային զտիչի նախագծում թվային կարգավորվող կոնդենսատորների հիման վրա
Բակալավրի դիպլոմային պաշտպանություններ – չափիչ սարքեր և համակարգեր
2026 թ. հունիսի 10
Պաշտպանության հանձնաժողովը Չափիչ սարքերի և համակարգերի բակալավրիատի նոր շրջանավարտները
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ՊՈԼԻՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ
ԷԼԵԿՏՐՈՆԱՅԻՆ ՍԱՐՔԵՐ ԵՎ ՉԱՓԻՉ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ ԱՄԲԻՈՆ
N
Ուսանողի ազգանուն, անուն, հայրանուն
Ընկերություն
Ղեկավարի ազգանուն, անուն
Թեմայի վերնագիր
1
Ադամյան Ինեսա Կլիմենտի
GROVF
Արտավազդ Խաչատրյան Ռուդիկի Դասախոս
RISC-V պրոցեսորի նախագծում և սիմուլյացիա
2
Հովսեփյան Գայանե Արմենի
YEA ENGINEERING
Սուսաննա Ռաֆիկի Թադևոսյան Դասախոս
Սերվո շարժիչների նմանակող համակարգի նախագծում
3
Մադանցյան Արամ Արմենի
EVAN
Անդրանիկ Արմենի Աղաջանյան տ.գ.թ., ասիստենտ
Բարձրավորլտ շղթաներում մեկուսիչի հաղորդականության չափիչ համակարգի նախագծում
4
Բաղալյան Պետրոս Հովհաննեսի
ARC
Անդրանիկ Արմենի Աղաջանյան տ.գ.թ., ասիստենտ
Ակտիվ էլեկտրականապես սկանավորվող ռադարի նախագծում և մշակում
5
Խաչատրյան Աննա Արմենի
ENGINEERING HUB
Անդրանիկ Արմենի Աղաջանյան տ.գ.թ., ասիստենտ
Մոդուլային բազմաֆունկցիոնալ ԳԲՀ հարթակի նախագծում և մշակում
Դպրոցական ավարտական նախագծերի ներկայացումներ
2026 թ. մայիսի 25
1-ին փուլի խումբ – «Ռոբոտի գլուխ» նախագիծ
Աշակերտները և դերերը՝
Andranik Hayrapetyan — ապարատային մաս, մեխանիկա
Boris Mnatsakanyan — ապարատային մաս
Ruben Petrosyan — ծրագրային ապահովում
Vahan Araratyan — ներկառուցված համակարգեր
Narek Minasyan — ծրագրային ապահովում
Abel Poghosyan — ծրագրային ապահովում
Andranik Badalyan — ապարատային մաս
DigiCore-ի 1-ին փուլի խումբն աշխատեց «Ռոբոտի գլուխ» նախագծի վրա։ Աշակերտները կառուցեցին ռոբոտային գլուխ, որն արձագանքում է իր միջավայրին՝ սենսորների, շարժման և հույզերի տեսողական պատկերման միջոցով։
Համակարգը ներառում է չափման տվյալներ հավաքելու սենսորներ, աչքերի հույզերը ցուցադրելու OLED էկրաններ և գլխի շարժման համար սերվոշարժիչ։ Աշակերտները սովորեցին, թե ինչպես կարելի է սենսորների տվյալներն օգտագործել ռոբոտի վարքագիծը կառավարելու համար, օրինակ՝ փոխել հույզերը կամ շարժել գլուխը՝ կախված արտաքին պայմաններից։
Նախագծի ընթացքում խումբն ուսումնասիրեց ծրագրային ճարտարագիտության, ապարատային ճարտարագիտության, ներկառուցված համակարգերի և մեխանիկական նախագծման հիմունքները։ Նրանք սկսեցին ֆիզիկայի հիմնարար հասկացություններից, սովորեցին, թե ինչպես են աշխատում էլեկտրոնային բաղադրիչները, և այդ գիտելիքը կիրառեցին աշխատող ռոբոտային նախատիպ կառուցելու համար։
Արդյունքում խումբը գործնական փորձ ձեռք բերեց ծրագրային ապահովումը, էլեկտրոնիկան, սենսորները, չափումները և մեխանիկական շարժումը մեկ ինտերակտիվ ռոբոտային համակարգում միավորելու գործում։
2-րդ փուլի խումբ – «Խելացի տուն» համակարգ
Աշակերտները և դերերը՝
Vardan Vardanyan — ապարատային մաս
Hrachya Melkumyan — ծրագրային ապահովում
Narek Ginovyan — ապարատային մաս
Alex Ter-Hovhannisyan — ապարատային մաս
Syoma Alexanyan — ծրագրային ապահովում
Grigor Zaqaryan — ծրագրային ապահովում
Yana Alexanyan — ապարատային մաս
Lilit Hakobya — ԱԲ, ներկառուցված համակարգեր
Artash Avetisyan — ԱԲ, ներկառուցված համակարգեր
DigiCore-ի 2-րդ փուլի խումբն աշխատեց «Խելացի տուն» համակարգի վրա։ Նախագծի ընթացքում աշակերտները կառուցեցին համակարգ, որը մի քանի սենսորների միջոցով տվյալներ է հավաքում միջավայրից, չափումներ է կատարում և այդ չափումներն օգտագործում որոշումներ կայացնելու համար։
Խումբը սովորեց, թե ինչպես են ապարատային և ծրագրային ապահովումը միասին աշխատում ներկառուցված համակարգում։ Նրանք աշխատեցին սենսորների, միկրոկառավարիչների, էլեկտրոնային միացումների և կոդի տրամաբանության հետ։ Այս գործընթացում նրանք հասկացան, թե ինչպես կարելի է սենսորների տվյալները վերածել իմաստալից գործողությունների խելացի տան միջավայրում։
Աշակերտները իրենց նախագծում իրականացրեցին նաև LLM-ի վրա հիմնված գործառույթ։ LLM-ն օգնում էր սենսորների չմշակված արժեքները վերածել օգտագործողի համար ավելի հասկանալի վիճակի նկարագրությունների։ Բացի այդ, խումբը մշակման ընթացքում օգտագործեց ԱԲ գործիքներ՝ հետազոտության, կոդ գրելու, խնդիրներ լուծելու և աշխատանքային հոսքը բարելավելու համար։
Արդյունքում խումբը գործնական փորձ ձեռք բերեց ապարատային ճարտարագիտության, ծրագրային ճարտարագիտության, ներկառուցված համակարգերի, սենսորների վրա հիմնված ավտոմատացման և ԱԲ-ի օգնությամբ մշակման ոլորտներում։
